گمان مبر که به پایان رسید کار مغان ، هزار باده ی ناخورده در رگ تاک است
محمد بسته نگار متولد ۱۳۲۰ است. او در سن ۱۸ سالگي با مسجد هدايت که در آن زمان محل فعاليت هاي سياسي مذهبي و تبليغي آيت الله سيد محمود طالقاني بود، آشنا شد و تحت تاثير او قرار گرفت و از آن پس علاوه بر اينکه همواره يکي از اطرافيان زندگي آيت الله هميشه زنداني و هميشه تبعيدي بود، سالها همراه شد و مدتي بعد با دختر وي ازدواج کرد و داماد آيت الله شد. محمد بسته نگار، يک سال بعد، يعني در حساس ترين دوره فعاليت هاي نيروهاي سياسي مذهبي کشور وارد دانشکده حقوق دانشگاه تهران شد و در همان گام هاي نخست به عضويت انجمن اسلامي دانشجويان و جبهه ملي درآمد. در آن سالها اين دو تشکيلات مهم ترين تشکل هايي بودند که در دانشگاهها فعاليت مي کردند. در حقيقت، بن بست هاي موجود در رفتار جبهه ملي و نيازهاي راديکال شده جنبش ملي مذهبي بود که باعث شد تا نهضت آزادي ايران در سال ۱۳۳۹ ايجاد شود. بسته نگار به عضويت نهضت آزادي درآمد و سه ماه بعد به همين دليل به زندان افتاد. او پس از آزادي از زندان با شدت بيشتري در سالهاي پر تحرک و پر مخاطره ۱۳۴۱ و ۱۳۴۲درگير مسائل سياسي شد. وي در سال ۱۳۴۱ عضو شوراي انجمن اسلامي دانشجويان شد و از اين طريق با روحانيت قم ارتباط پيدا کرد. او مانند بسياري از روشنفکران مذهبي تلاش مي کرد تا مبارزات روحانيون قم را که بيشتر معطوف مسائل اصلاحات ارضي و آزادي زنان بود، به سوي مبارزه با استبداد و استعمار جلب کند. آنها معتقد بودند روحانيت داراي نيرويي است که از آن نيرو بايد براي مبارزه با استبداد استفاده کرد. همين فعاليت ها باعث شد که بسته نگار پس از ماجراي ۱۵ خرداد ۱۳۴۲ مجددا به زندان برود. اما فشار افکار عمومي بعد از اولين دادگاه نهضت آزادي، باعث شد تا دولت وقت، او را به همراه گروهي ديگر از زندانيان نهضت آزادي آزاد کند. اين آزادي ديري نپائيد، فعاليت وي ادامه داشت و همين موضوع باعث شد براي سومين بار دستگير شده و اين بار توسط دادگاه به چهار سال زندان محکوم شود. در اين شرايط آيت الله خميني از کشور تبعيد شده بود. تقريبا اکثر رهبران نهضت آزادي در زندان بودند و زندان به يک مرکز آموزشي براي زندانيان تازه وارد تبديل شده بود. ساواک براي اينکه زندان را از فضايي که مي توانست مخالفان بيشتري را براي حکومت بازتوليد کند، تعداد ۱۷ نفر از جمله محمد بسته نگار را به زندان دورافتاده برازجان که شرايطي سخت داشت، تبعيد کرد. او در سال ۱۳۴۶ از زندان آزاد شد، اما از ادامه تحصيل در دانشگاه محروم شد. ظاهرا دولت به دانشجويان دستگير شده گفته بود که اگر ندامتنامه اي بنويسند يا به همکاري با ساواک بپردازند، و از آيت الله خميني و دکتر مصدق ابراز انزجار کنند، مي توانند به دانشگاه برگردند و به تحصيل ادامه دهند. بسته نگار اين شرايط را نپذيرفت، به همين دليل نتوانست به تحصيلاتش در دانشگاه ادامه دهد و تنها پس از بهمن ۵۷ بود که تحصيلات دانشگاهي را ادامه داد. محمد بسته نگار در سال ۱۳۵۰با طاهره طالقاني، دختر آيت الله طالقاني ازدواج کرد. اين ازدواج براي او که ديگر عادت کرده بود، بخشي از زندگي اش را در زندان بگذراند، دردسر تازه اي را به ارمغان آورد. پس از ازدواج با دختر آيت الله طالقاني که يکي از فعالترين روحانيون آن سالها بود، وي نيز فعاليت هاي سياسي خود را شدت بخشيد و در سال ۱۳۵۱براي چهارمين بار به زندان رفت و يک سال ديگر را در زندان گذراند. بسته نگار پس از آزادي از زندان چهارم، به همکاري خود با مهندس بازرگان، آيت الله طالقاني و روحانيون انقلابي ادامه داد. اين فعاليت ها تا روزهاي انقلاب بهمن ۱۳۵۷ ادامه داشت. در حقيقت، نهضت آزادي داخل کشور، پس از تشکيل در اواخر سال ۱۳۳۹ و فعاليت در سال هاي ۱۳۴۰ تا ۱۳۴۲ با دستگيري رهبران و هواداران مهم آن، و همچنين راديکاليزه شدن بسياري از اعضاي جوان دانشجو و رفتن آنان به سازمان هاي نظامي و تروريستي مانند مجاهدين خلق و چريکهاي فدائي خلق، تقريبا وجود خارجي نداشت، اگر چه تشکل خارج از کشور اين تشکيلات بسيار مقتدر بود، اما در داخل ايران، اعضاي تشکيلات جزاير جدا افتاده اي بودند که جز در برخي مناسک ديني و يا نشست هاي غير منظم سياسي با هم ارتباط تشکيلاتي نداشتند. در سال ۱۳۵۵ به دعوت مهندس بازرگان، بسته نگار و هشت نفر ديگر از اعضاي نهضت گفتگويي را آغاز کردند که منجر به تشکيل مجدد نهضت آزادي ايران شد. در اين فاصله "مسجد قبا" به عنوان يکي از پايگاههاي اصلي نهضت آزادي، در فاصله کمي با حسينيه ارشاد محل فعاليت هاي سياسي مذهبي نهضت آزادي شد. در اين محل بود که بسته نگار و دوستانش برنامه هايي براي بزرگداشت سالگرد ۱۵ خرداد، شهادت دکتر شريعتي، شهادت سيد مصطفي خميني برگزار کردند. اکثر اين برنامه ها که در سال ۱۳۵۶ برگزار مي شد، با کنترل شديد نيروهاي امنيتي و با حضور فراوان حاضرين در برنامه ها بود. محمد بسته نگار، در روزهاي انقلاب همراه با نهضت آزادي در بسياري از فعاليت هاي انقلابي حاضر مي شد. اما پس از اينکه دولت موقت توسط مهندس بازرگان تشکيل شد و بسياري از همراهان او وارد دولت شدند، از ورود به حکومت و دولت اجتناب کرد و از سال ۱۳۵۸ فعاليت سياسي خود را مستقل از هر گروه رسمي آغاز کرد. نام محمد بسته نگار را در بسياري از اطلاعيه هاي همکيشان و همفکران ملي مذهبي او مي توان ديد، او در تمام اين سالها در بزرگداشت آيت الله طالقاني و دکتر شريعتي و مهندس بازرگان هميشه حضور فعال داشته است. او براي بزرگداشت مراسم دکتر شريعتي از سال ۱۳۷۳ فعاليتي را در حسينيه ارشاد آغاز کرد که اين برنامه از آن سال تا به امروز همواره برگزار مي شود. محمد بسته نگار يکي از امضاکنندگان بيانيه ۹۰ امضائي بود که در سال ۱۳۶۹ صادر شد و پس از صدور آن بيانيه ۲۳ نفر از امضا کنندگان دستگير و زنداني شدند. وي در روز عيد فطر سال ۱۳۸۶ در حالي که مثل هر سال در ۶۰ سال گذشته تلاش مي کرد تا مراسم نماز عيدفطر را بطور جداگانه و با شرکت گروهي از نيروهاي ملي مذهبي برگزار کند، به اتهام براندازي نرم دستگير شد.
نوشته شده در دوشنبه چهاردهم بهمن 1387ساعت
22:43 توسط حسین افشاری| |


